Vergoedingen en eigen bijdrage in 2026: wat verandert er?
Wijzigingen Wlz-tarieven, CAK-bijdragen, aanvullende verzekeringen en particuliere indexering op een rij — plus een check-lijst om door te lopen.
2026 brengt wijzigingen in de eigen bijdrage CAK, in de Wlz-tarieven en in aanvullende dekkingen. Voor families met een naaste in een rusthuis — of die er een zoeken — een belangrijk moment om de berekening opnieuw te maken. Te lang vasthouden aan oude cijfers kan honderden euro's per maand schelen.
Dit artikel geeft een praktisch overzicht van wat er verandert, met concrete bedragen waar bekend, en een check-lijst om door te lopen. Voor diepere achtergrond zie het uitgebreide kostenartikel en de Wlz-uitleg.
Disclaimer: tarieven en regelingen kunnen tussentijds wijzigen. Raadpleeg altijd de officiële bronnen (CAK, CIZ, gemeente, zorgverzekeraar) voor je definitieve berekening. Lees ook het CIZ-traject.
CAK eigen bijdrage 2026
De inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van loon- en prijsontwikkeling. Belangrijkste punten voor 2026:
- Maximale hoge eigen bijdrage rond €2.700 per maand — lichte stijging ten opzichte van 2025
- Lage eigen bijdrage maximaal ~€1.030 per maand
- De eerste 4 maanden in een Wlz-instelling geldt automatisch de lage bijdrage
- Vermogenstoets blijft op 4% van box-3 vermogen
- Berekening op basis van Belastingdienst-cijfers van 2 jaar terug (voor 2026: belastingjaar 2024)
Lage versus hoge bijdrage
De lage eigen bijdrage geldt automatisch in deze situaties:
- Eerste 4 maanden verblijf in een Wlz-instelling
- Wanneer een partner of minderjarig kind nog thuis woont
- Bij verblijf met revalidatie-doel en terugkeerverwachting
Vanaf maand 5, zonder thuiswonende partner, schakelt het CAK automatisch over naar de hoge bijdrage. Veel families plannen op basis van het lage tarief en worden in maand 5 verrast — plan vooruit.
Berekening hoge bijdrage
De globale formule:
- Bijdrageplichtig inkomen = belastbaar inkomen + 4% van box-3 vermogen
- Hoge bijdrage = circa 12,5% van bijdrageplichtig inkomen
- Gemaximeerd op ~€2.700 per maand in 2026
Voor mensen met laag inkomen en klein vermogen kan de werkelijke bijdrage €200-€500 per maand bedragen. Voor middeninkomens met substantieel vermogen €1.500-€2.500. Vraag een proefberekening op www.hetcak.nl voor je eigen situatie.
Wlz-tarieven 2026
De NZa publiceert jaarlijks tarieven voor zorgprofielen (ZZP). Stijgingen volgen typisch CPI + zorgindexering. Voor 2026 verwacht: gemiddelde stijging van 3-5% in zwaardere ZZP's, met focus op personeelskosten.
Voor de bewoner is dit indirect relevant maar bepaalt wel het zorgaanbod (personeelsbezetting, beschikbaarheid van paramedische zorg op locatie). Locaties met krappe budgetten bezuinigen vaak het eerst op personeel — let hier op tijdens rondleidingen.
Vermogensregels
Het CAK telt 4% van het box-3 vermogen uit de aangifte van twee jaar terug op bij het inkomen. Voor 2026 ongewijzigd ten opzichte van 2025.
Wel meetellend
- Spaargeld, beleggingen
- Tweede woning
- Leegstaande eigen woning na verhuizing (na uitzondering-periode)
- Cryptocurrencies
Niet meetellend
- Eigen woning waar de partner nog woont
- Pensioenpot bij pensioenfonds
- Lijfrentes
- Box-3 vrijstelling: in 2024 €57.000 per persoon, €114.000 voor fiscale partners — daaronder telt vermogen niet mee
Eigen woning leeg of verkocht
Wanneer beide partners verhuizen of de laatste partner verhuist, valt de woning niet meer onder de eigen-woning-uitzondering. Bij verkoop valt de opbrengst in box 3 — dat verhoogt de eigen bijdrage vanaf 2 jaar later (CAK kijkt naar oude aangifte). Bij verhuur naar familie of derden geldt hetzelfde.
Schenkingen en de 5-jaarsregel
Schenkingen aan kinderen of kleinkinderen verlagen het vermogen — maar tellen mee voor de Belastingdienst de 5 voorafgaande jaren. Voor de CAK-berekening gelden de Belastingdienst-cijfers van 2 jaar terug, dus tijdige planning is essentieel. Laat je hierover adviseren door een notaris of financieel adviseur — niet door familieleden of de zorgaanbieder.
Aanvullende verzekeringen
Bij verhuizing naar een rusthuis veranderen de zorgbehoeften — en daarmee de relevantie van aanvullende zorgverzekeringen. Voor 2026 is de jaarlijkse overstapperiode (november-december 2025) een goed moment om dit te heroverwegen.
Wat valt vaak NIET onder de Wlz of basisverzekering?
- Tandheelkundige zorg (deels) — vaak via aanvullende
- Brillen en (sommige) hoorhulpmiddelen
- Fysio buiten medische noodzaak
- Niet-medische pedicure
- Alternatieve geneeskunde — alleen via specifieke aanvullende pakketten
- Acupunctuur en bepaalde paramedische zorg
Heroverwegen na verhuizing
Sommige onderdelen worden in het rusthuis al via Wlz geleverd (basis-fysio in een verpleeghuis bijvoorbeeld), waardoor je de aanvullende verzekering kunt afslanken. Andere zaken — tandarts, brillen, hoorhulpmiddelen — blijven op eigen kosten en zijn vaak waardevoller om verzekerd te houden.
Voor een gemiddelde rusthuisbewoner kan de optimale aanvullende verzekering €20-€60 per maand goedkoper uitvallen dan voorheen — €240-€720 per jaar besparing. Plan deze check in november elk jaar.
Particulier: indexering en wijzigingen
Particuliere rusthuizen kennen geen overheids-gestuurde tarieven. Indexering verschilt per aanbieder, doorgaans 3-6% per jaar bij goede aanbieders, hoger bij locaties die de markt aftasten of waar inflatie hard doortikt.
Voor 2026 te verwachten
- Energie- en personeelskosten zetten opwaartse druk op tarieven
- Sommige aanbieders kondigen tariefstijgingen boven CPI aan
- Bij contracten met vaste indexering: check of die indexering nog gunstig is
- Bij contracten met "vrije" indexering door aanbieder: vraag voor 2026 een specifiek bedrag
Hoeveel scheelt dat?
Op €6.500 per maand maakt een 5% stijging €325 per maand verschil — €3.900 per jaar. Bij 7% €455 per maand. Voor families die particulier doen en een voorspelbare horizon willen, is dit substantieel.
Wat moet je controleren?
Een check-lijst om in januari 2026 — of nu — door te lopen:
- Vraag een proefberekening aan op www.hetcak.nl voor 2026 op basis van actueel inkomen en vermogen
- Vergelijk aanvullende zorgverzekeringen tijdens de overstapperiode (nov-dec 2025) — sommige onderdelen vallen weg na verhuizing
- Check of partner thuis recht heeft op lage eigen bijdrage (altijd, als partner thuis blijft)
- Plan eventuele vermogensoverdrachten met notaris — minstens 5 jaar voor verwachte opname
- Vraag het rusthuis om een actuele lijst van "niet inbegrepen" kosten voor 2026
- Bij particulier: vraag specifieke 2026-tariefstijging en check de contract-indexeringsclausule
- Heb je eigen woning verkocht? Reken door wat het nieuwe vermogen betekent voor 2027 (CAK kijkt 2 jaar terug)
- Check je inkomensaangifte 2024 — daarop is de 2026-bijdrage gebaseerd
Praktische voorbeelden
Voorbeeld 1: AOW-er met klein vermogen, opname per 1 jan 2026
Mevrouw Jansen (84), AOW + klein aanvullend pensioen totaal €19.000, spaargeld €18.000. Verhuist verpleeghuis VV6.
- Eerste 4 maanden lage eigen bijdrage: ~€240 per maand
- Vanaf maand 5 hoge eigen bijdrage: ~€820 per maand
- Aanvullende verzekering vereenvoudigd na verhuizing: €35 besparing per maand
Voorbeeld 2: Echtpaar, één partner verhuist, eigen woning blijft staan
Meneer en mevrouw De Vries (78 en 76). Mevrouw verhuist naar verpleeghuis (VV7), Meneer blijft thuis. Gezamenlijk inkomen €48.000, eigen huis €380.000 (telt niet mee), spaargeld €130.000.
- Lage eigen bijdrage (partner thuis): ~€720 per maand doorlopend
- Meneer behoudt eigen woning, kosten daarvan ongewijzigd
- Bij overlijden Meneer: vermogen valt anders, eigen bijdrage Mevrouw kan stijgen — laat je adviseren
Voorbeeld 3: Vermogensplanning bij verkoop woning
Familie Bakker. Mevrouw Bakker (82) verhuist verpleeghuis. Echtgenoot overleden. Eigen woning verkocht voor €450.000. Spaargeld €600.000.
- Eerste 2 jaar (2026, 2027): CAK kijkt naar oude aangifte zonder verkoopopbrengst — bijdrage gebaseerd op lager vermogen
- Vanaf 2028: volledig vermogen meetelt — bijdrage stijgt naar maximum (~€2.700 per maand)
- Plan eventuele schenkingen aan kinderen tussen 2026-2028 met notaris om vermogen te verlagen voor toekomstige berekening
Voorbeeld 4: Particulier met indexering
Familie Visser. Particulier verblijf €6.800 per maand in 2025. Contract met "jaarlijkse indexering volgens CPI plus 1%".
- 2026 tarief: indien CPI 3,5%, dan totaal 4,5% stijging = €7.106 per maand
- Jaarlijkse meerkosten: €3.672
- Onderhandel bij contractverlenging over een vast plafond (bv. CPI + 0,5%) als je horizon meerdere jaren is
Veelgestelde vragen
Stijgt de eigen bijdrage in 2026?
Lichtjes door indexering. Maximale hoge bijdrage rond €2.700 per maand. Voor lage inkomens en kleine vermogens blijven de bedragen relatief laag. Vraag een proefberekening op www.hetcak.nl voor je eigen situatie — dat geeft het meest precieze cijfer.
Wordt mijn vermogen anders behandeld in 2026?
Nee, de 4%-regel uit box 3 blijft. Eigen woning waar partner nog woont blijft buiten beschouwing. De vrijstelling box 3 (€57.000 per persoon, €114.000 fiscale partners) blijft gelden — daaronder telt vermogen niet mee voor de eigen bijdrage.
Welke zorg in een rusthuis valt onder de basisverzekering?
Beperkt — meestal valt rusthuiszorg onder de Wlz, niet de Zvw (basisverzekering). Maar tandarts, fysio buiten medische noodzaak, brillen en hoorhulpmiddelen kunnen via Zvw of aanvullende verzekering. Heroverweeg je aanvullende dekking jaarlijks.
Kan ik mijn aanvullende verzekering opzeggen na verhuizing?
Soms ja, vooral het pakket "fysio" omdat de Wlz dat in een verpleeghuis vaak al levert. Maar check eerst welke dekkingen je daadwerkelijk verliest. Tandarts, brillen en hoorhulpmiddelen blijven vaak waardevol verzekerd te houden.
Bestaat er bezwaar mogelijkheid bij CAK-bijdrage?
Ja, binnen 6 weken na ontvangst beschikking via cak.nl. Bezwaar bij wijziging inkomen of vermogen — bijvoorbeeld na verkoop van een woning of bij sterk dalend inkomen na overlijden partner. Bij significante wijziging is een tussentijdse herziening mogelijk.
Hoe vaak verandert de eigen bijdrage?
Jaarlijks bij de reguliere herziening (op basis van Belastingdienst-cijfers van 2 jaar terug). Daarnaast bij significante wijziging van inkomen of vermogen — vraag dan een tussentijdse herziening aan.
Conclusie
2026 brengt geen radicale wijzigingen maar wel reguliere indexering. Voor families is het een goed moment om de berekening opnieuw te maken — vooral als de situatie van de naaste of het inkomen is veranderd. Voor particuliere setting: check de contract-indexering en onderhandel over plafonds bij verlenging.
Drie kerntips: vraag een CAK-proefberekening voor je beslist, plan vermogensoverdracht minimaal 5 jaar voor opname via een notaris, en heroverweeg aanvullende verzekeringen tijdens de overstapperiode in november-december 2025.
Vergelijk rusthuizen met de actuele kostenstructuur in gedachten. Bekijk locaties in Utrecht, Eindhoven en Groningen en vraag bij elke locatie naar de specifieke 2026-tariefstructuur.
