Wat kost een rusthuis? Eigen bijdrage, Wlz en particuliere tarieven
Tussen €0 en €10.000 per maand. Wat bepaalt het bedrag, en hoe stel je je voor op de werkelijke kosten?
"Wat kost een rusthuis?" — een vraag waar geen kort antwoord op is. Het maandelijkse bedrag ligt ergens tussen €0 en €10.000, afhankelijk van inkomen, vermogen, zorgvorm en of je kiest voor reguliere of particuliere zorg. Voor een 78-jarige weduwe met AOW en een klein spaarpotje kan het minder dan €200 per maand zijn; voor een echtpaar in een luxe particulier rusthuis €15.000.
Voor families betekent dat: blind googelen op "rusthuis kosten" geeft geen bruikbaar antwoord. Je moet de berekening voor jouw eigen situatie maken. In dit artikel leggen we uit hoe de eigen bijdrage CAK wordt berekend, wat een particulier rusthuis kost, welke verborgen kosten je moet inplannen en geven we drie rekenvoorbeelden.
Lees ook de uitleg over de Wlz, het artikel over particuliere rusthuizen en het CIZ-traject. Vergelijk locaties in Amsterdam, Eindhoven en Groningen.
Twee systemen: regulier vs. particulier
Er zijn grofweg twee financieringsroutes voor een rusthuis:
- Regulier (Wlz): zorg vergoed via de Wet langdurige zorg. Je betaalt een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage aan het CAK.
- Particulier: privé-rusthuis dat je volledig zelf betaalt — vaste maandprijs, geen tussenkomst van CAK.
Soms combineert iemand een Wlz-indicatie met een particulier verblijf via het persoonsgebonden budget (PGB). Dat is een aparte route voor families met specifieke wensen die binnen de reguliere route niet beschikbaar zijn.
De eigen bijdrage CAK
Bij reguliere zorg betaal je een eigen bijdrage aan het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Het bedrag hangt af van vier factoren: inkomen, vermogen, partnerstatus en zorgvorm. Je betaalt nooit méér dan de werkelijke kosten van de zorg, en er geldt een wettelijk maximum.
De eigen bijdrage wordt jaarlijks herzien op basis van Belastingdienst-gegevens van twee jaar terug. Voor 2026 baseert het CAK op het belastingjaar 2024. Bij significante wijziging in inkomen of vermogen — bijvoorbeeld na verkoop van een huis — kun je een tussentijdse herziening aanvragen.
De twee tariefsoorten
Het CAK kent twee tarieven: een lage eigen bijdrage en een hoge eigen bijdrage. Welke geldt, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Beide zijn inkomens- en vermogensafhankelijk maar met verschillende rekenformules.
Lage eigen bijdrage
De lage eigen bijdrage geldt automatisch in deze situaties:
- De eerste 4 maanden van verblijf in een Wlz-instelling
- Wanneer een partner of minderjarig kind nog thuis woont
- Bij verblijf in een instelling met de bedoeling te revalideren en terug te keren
- Bij sommige vormen van Wlz-zorg thuis (MPT, VPT) onder voorwaarden
Het maximum lage tarief in 2026 ligt rond €1.030 per maand. Voor lagere inkomens (alleen AOW, geen aanvullend pensioen) kan het bedrag dalen tot ~€200-€350 per maand. Voor middeninkomens met enig vermogen ligt het tussen €500 en €900.
Belangrijk over de eerste 4 maanden
De automatische lage bijdrage in de eerste 4 maanden is bedoeld om de overgang te verzachten. Veel families weten dat niet en plannen op basis van het hoge tarief. Reken er rekening mee dat vanaf maand 5 het hoge tarief in werking treedt — tenzij een partner thuis blijft wonen.
Hoge eigen bijdrage
De hoge eigen bijdrage geldt vanaf maand 5 voor mensen zonder thuiswonende partner. De rekenformule houdt rekening met inkomen én vermogen — en kan oplopen tot ~€2.700 per maand in 2026 voor mensen met een hoog inkomen of substantieel vermogen.
Hoe het CAK rekent
De globale formule:
- Bijdrageplichtig inkomen = belastbaar inkomen + 4% van box-3 vermogen
- Hoge bijdrage = 12,5% van bijdrageplichtig inkomen, gemaximeerd op ~€2.700 p/m
- Lage bijdrage = vergelijkbaar maar met andere percentages en een lager maximum
Vraag een proefberekening aan op www.hetcak.nl voor een persoonlijk bedrag. Doe dit vóór je een definitieve keuze maakt — niet pas als de verhuizing al gepland is.
Hoe vermogen meetelt
Het CAK kijkt naar het box-3 vermogen uit de aangifte van twee jaar terug. Niet alles telt mee:
- Wel meetellend: spaargeld, beleggingen, tweede woning, leegstaande eigen woning na verhuizing
- Niet meetellend: eigen woning waar de partner nog woont, pensioenpot bij pensioenfonds, lijfrentes
- Vrijstelling box 3: er geldt een algemene vrijstelling (in 2024 €57.000 per persoon, €114.000 voor fiscale partners) — daaronder telt vermogen niet mee
Wat als de eigen woning leeg komt te staan?
Wanneer beide partners verhuizen of de laatste partner verhuist en de woning wordt verkocht, valt de opbrengst in box 3. Dat verhoogt de eigen bijdrage (vanaf 2 jaar later, want CAK kijkt naar oude aangifte). Bij verhuur naar familie of derden geldt hetzelfde.
Schenkingen en de 5-jaarsregel
Schenkingen aan kinderen of kleinkinderen verlagen het vermogen — maar tellen mee in de berekening voor de 5 voorafgaande jaren volgens de schenkbelastingregels. Voor de CAK-berekening gelden de Belastingdienst-cijfers van 2 jaar terug, dus tijdige planning is essentieel. Laat je hierover adviseren door een notaris of financieel adviseur — niet door familieleden of de zorgaanbieder.
Particulier rusthuis: tarieven
Particuliere rusthuizen rekenen vaste maandprijzen die sterk uiteenlopen:
- Basis (€4.000-€5.500 p/m): eenvoudige kamer, basiszorg, gemeenschappelijke maaltijden
- Middensegment (€5.500-€7.500 p/m): ruimere appartementen, eigen sanitair, uitgebreidere activiteiten
- Premium (€7.500-€10.000+ p/m): luxe, hoogwaardige maaltijden, individuele zorg, soms tuin of zwembad
De maandprijs omvat doorgaans wonen, drie maaltijden, schoonmaak, wasservice, basiszorg en groepsactiviteiten. Aanvullende verpleging (sondevoeding, wondverzorging, intensieve dementiezorg) komt vaak apart in rekening.
Vraag altijd een gedetailleerde all-in offerte
De grootste valkuil bij particulier: een lage instapprijs die snel oploopt zodra de zorgbehoefte stijgt. Vraag bij elke offerte expliciet:
- Wat zit er standaard bij de maandprijs?
- Welke zorg komt er apart in rekening en tegen welk uurtarief?
- Hoeveel stijgt de prijs gemiddeld per jaar (indexering)?
- Wat gebeurt er bij een tussentijdse zwaardere zorgvraag — meerprijs of intern doorverhuizen?
- Is er een plafond aan extra kosten?
Niet inbegrepen extra kosten
Buiten de eigen bijdrage of de particuliere maandprijs hou je rekening met:
- Persoonlijke uitgaven: kapper, kleding, abonnementen, post, krant — typisch €100-€250 per maand
- Aanvullende zorg via Zvw of aanvullende verzekering: tandarts, fysio buiten medisch noodzakelijke, brillen, hoorhulpmiddelen
- Uitstapjes en activiteiten: bijdrage voor extra uitstapjes, themadagen, optredens — vaak €5-€50 per gelegenheid
- Eigen meubels en inrichting: bij verhuizing soms eigen meubels mee, transport, eventuele opslag van overige spullen
- Telefonie en internet: bij sommige locaties standaard, bij andere apart abonnement
- Pedicure: medisch noodzakelijke pedicure via Zvw, niet-medische op eigen kosten
Verzekeringen heroverwegen
Bij verhuizing naar een rusthuis veranderen de zorgbehoeften — en daarmee de relevantie van aanvullende zorgverzekeringen. Sommige onderdelen worden via Wlz al geleverd (bijvoorbeeld basis-fysio in een verpleeghuis), waardoor je de aanvullende verzekering kunt afslanken. Andere zaken (tandarts, brillen) blijven op eigen kosten. Maak deze afweging jaarlijks bij de overstapperiode.
Tips om kosten te beheersen
1. Vraag een proefberekening aan voor je beslist
Op www.hetcak.nl kun je een persoonlijke proefberekening doen op basis van fictief verblijf in een Wlz-instelling. Doe dit voor je een definitieve keuze maakt — sommige families vallen achteraf van hun stoel als de hoge eigen bijdrage in maand 5 begint.
2. Plan vermogensoverdracht tijdig
Wil je het vermogen verlagen om de eigen bijdrage te beperken? Plan minimaal 5 jaar voor verwachte opname via een notaris. Schenkingen op het laatste moment werken niet — ze tellen mee in CAK-berekening. Toch helpen ze fiscaal-rechtelijk soms wel; laat je adviseren.
3. Vergelijk ten minste 3 locaties op kosten-structuur
Twee locaties met dezelfde "maandprijs" kunnen totaal verschillende all-in kosten hebben. Vergelijk minimaal 3 locaties op gedetailleerde offerte-niveau, niet op headline tarief.
4. Onderzoek mantelzorgcompliment en bijzondere bijstand
Mantelzorgers van mensen met Wlz-indicatie kunnen via de gemeente een mantelzorgcompliment krijgen — bedragen variëren per gemeente, vaak rond €100-€250 per jaar. Bij hoge zorgkosten in combinatie met laag inkomen is bijzondere bijstand soms een optie. Vraag de gemeente.
5. Wlz-zorg is gratis, eigen bijdrage gemaximeerd
Onthoud: de Wlz-zorg zelf is gratis voor de cliënt — alleen de eigen bijdrage komt op rekening. Het maximum van ~€2.700 per maand betekent dat je vermogen niet onbeperkt "opgegeten" wordt zoals soms wel bij particulier verblijf.
Drie rekenvoorbeelden
Voorbeeld 1: AOW-er met klein vermogen
Mevrouw De Vries (82), weduwe, AOW + klein aanvullend pensioen (€18.000 bruto per jaar), spaargeld €15.000, geen ander vermogen. Verhuist naar verpleeghuis met VV6.
- Eerste 4 maanden: lage eigen bijdrage circa €220 per maand
- Vanaf maand 5: hoge eigen bijdrage circa €800 per maand
- Persoonlijke uitgaven: ~€150 per maand
- Totaal: rond €950 per maand vanaf maand 5
Voorbeeld 2: Echtpaar met vermogen
Meneer Janssen (79) verhuist naar verpleeghuis (VV7), zijn vrouw (77) blijft thuis wonen. Gezamenlijk inkomen €45.000, eigen huis €350.000 (telt niet mee), spaargeld €120.000.
- Lage eigen bijdrage (partner thuis): rond €700 per maand
- Vrouw houdt eigen woning, kosten daarvan ongewijzigd
- Persoonlijke uitgaven Meneer Janssen: ~€200 per maand
- Totaal extra kosten: rond €900 per maand
Voorbeeld 3: Particulier rusthuis
Mevrouw Bakker (80), weduwe, verkocht haar huis voor €450.000, gezamenlijk vermogen €600.000. Wil naar particulier rusthuis (€6.500 per maand all-in).
- Maandprijs: €6.500
- Persoonlijke uitgaven: ~€300 per maand
- Totaal: €6.800 per maand oftewel €81.600 per jaar
- Vermogen dekt circa 7 jaar particulier verblijf
- Plan voor terugval naar reguliere zorg ná die periode: tijdig zorgindicatie laten lopen, op wachtlijsten staan
Voor concrete locatievergelijking zie rusthuizen in Utrecht of Rotterdam, en filter op zorgvorm voor gerichte zoektocht.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bedraagt de eigen bijdrage gemiddeld?
Voor de hoge eigen bijdrage betalen mensen gemiddeld €1.500-€2.000 per maand. Lage inkomens met klein vermogen vaak veel minder — soms €200-€500. Het exacte bedrag hangt af van inkomen, vermogen en partnerstatus. Vraag een proefberekening op www.hetcak.nl voor jouw situatie.
Wordt mijn huis meegerekend in het vermogen?
Het eigen huis waar de partner nog woont telt NIET mee in box 3 voor de eigen bijdrage. Een leegstaand huis na verhuizing telt wel mee, evenals een huis dat verkocht is (de opbrengst valt in box 3). De eigen-woning-uitzondering vervalt twee jaar na verkoop of definitief verhuizen.
Wat is het verschil tussen lage en hoge eigen bijdrage?
Lage bijdrage geldt de eerste 4 maanden of zolang er een partner thuis woont — maximaal ~€1.030 per maand in 2026. Hoge bijdrage geldt vanaf maand 5 voor mensen zonder thuiswonende partner — maximaal ~€2.700 per maand. De rekenformule weegt inkomen en 4% van vermogen mee.
Hoeveel kost een particulier rusthuis gemiddeld?
Tussen €4.000 en €10.000 per maand all-in voor wonen, maaltijden, schoonmaak en basiszorg. Veelvoorkomend middensegment €5.500-€7.500. Aanvullende verpleging (zwaardere dementiezorg, sondevoeding) kan apart in rekening komen — vraag altijd om een gedetailleerde offerte.
Kan de eigen bijdrage tussentijds veranderen?
Ja, jaarlijks bij de reguliere herziening (op basis van Belastingdienst-cijfers van 2 jaar terug). Bij significante wijziging van inkomen of vermogen kun je tussentijdse herziening aanvragen bij het CAK. Bijvoorbeeld na verkoop van een woning of bij sterk dalend inkomen na overlijden partner.
Welke kosten zijn niet inbegrepen in de eigen bijdrage?
Persoonlijke uitgaven (kapper, kleding, abonnementen) typisch €100-€250 per maand. Aanvullende therapieën die niet via Zvw lopen, niet-medische pedicure, brillen, tandarts (deels), uitstapjes en extra activiteiten, telefonie/internet bij sommige locaties.
Bestaat er een maximum aan de eigen bijdrage?
Ja. In 2026 ligt de hoge eigen bijdrage maximaal rond €2.700 per maand. Boven dat bedrag betaal je niet, ongeacht hoe hoog inkomen of vermogen is. De zorgkosten zelf worden volledig door de Wlz gedekt — anders dan bij particulier verblijf waar je vermogen onbeperkt kan dalen.
Conclusie
De kosten van een rusthuis zijn complex maar beheersbaar mits je het systeem begrijpt. Reguliere zorg via de Wlz is voor de meeste mensen financieel haalbaar dankzij de inkomensafhankelijke eigen bijdrage met een maximum van ~€2.700 per maand. Particulier is een keuze, geen noodzaak — en vraagt om een terugvaloptie zodra het vermogen op raakt.
Drie tips waar elke familie van profiteert: vraag een CAK-proefberekening voor je beslist, plan vermogensoverdracht minimaal 5 jaar voor verwachte opname via een notaris, en vergelijk minstens drie locaties op gedetailleerde offerte-niveau in plaats van alleen op headline-tarief.
Vergelijk rusthuizen in jouw regio en filter op verzorgingshuis, verpleeghuis of dementiezorg voor gerichte zoektocht.
